Vitamin A

Zašto je vitamin A bitan za naše zdravlje i
koja hrana ga najviše sadrži?

Vitamin A naziv je skupine retinoida topivih u mastima, uključujući retinol, retinalne i retinil estere. Ima brojne važne uloge u organizmu: imunološku funkciju, očuvanje zdravlja očiju, reproduktivnu funkciju i podržava razvoj stanica. Vitamin A presudan je za vid kao bitna komponenta rodopsina, proteina koji apsorbira svjetlost u mrežničnim receptorima i jer podržava normalnu diferencijaciju i funkcioniranje konjunktivnih membrana i rožnice. Vitamin A također podržava rast i diferencijaciju stanica, igrajući presudnu ulogu u normalnom formiranju i održavanju srca, pluća, bubrega i drugih organa. Deficit vitamina A oslabljuje imunološki sustav što nas čini podložnim različitim infekcijama.




U ljudskoj su prehrani dostupna dva oblika vitamina A: preformirani vitamin A (retinol i njegov esterificirani oblik, retinil ester) i provitamin A karotenoidi. Preformirani vitamin A nalazi se u hrani iz životinjskih izvora. Daleko najvažniji karotenoid provitamina A je beta-karoten; ostali karotenoidi provitamina A su alfa-karoten i beta-kriptoksantin. Tijelo pretvara ove biljne pigmente u vitamin A. I provitamin A i preformirani vitamin A moraju se unutarstanično metabolizirati u retinalnu i retinoičnu kiselinu, aktivne oblike vitamina A, kako bi podržali važne biološke funkcije vitamina. 

Namirnice bogate vitaminom A:

- mlijeko i mliječni proizvodi (sirevi i maslac) 🥛🧀
- jaja 🥚
- tamnozeleno lisnato povrće (špinat, blitva, kelj) 🥬
- voće i povrće žute/narančaste boje (bundeva, mrkva, batat, dinja, marelica, breskva) 🥕🍑
- rajčice 🍅
- jetra (goveđa, janjeća, gusja)
- masna riba (tuna, losos, skuša, pastrva) i riblje ulje 🐟🐠
- obogaćene namirnice (mliječni proizvodi, margarinski namazi, žitarice).